Yazar "Bozdoğan, Olcay" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 7 / 7
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe Arttırılmış sıcaklık ve karbondioksit seviyelerinin Ambrosia artemisiifolia L. (Arsız zaylan)’nın çimlenme ve bitki gelişimi üzerine etkisi(Mustafa Kemal Üniversitesi, 2021) Bozdoğan, Olcay; Karaman, Yücel; Tursun, NihatAmaç: Bu çalışma, arttırılmış sıcaklık ve karbondioksit seviyelerinin arsız zaylan (Ambrosia artemisiifolia L.)’nın tohum çimlenmesi ve bitki gelişimi üzerine olan etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem ve Bulgular: Çalışma 2019 yılında tam otomasyonlu sıcaklık ve karbondioksit uygulama serasında yürütülmüştür. Çimlenme parametreleri olarak; Gmax, T50, T90, GUI75-25, GUI90-10 değerleri, bitki gelişim parametreleri olarak ise bitki uzunluğu, kök uzunluğu, bitki yaş ve kuru ağırlığı, kök yaş ve kuru ağırlığı hesaplanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda sıcaklık ve karbondioksit artışının A. artemisiifolia’nın çimlenme gücünü azalttığı, sıcaklık artışının ise çimlenme süresini yüksek oranda düşürdüğü belirlenmiştir. Bitki ve kök uzunluğunda ise sıcaklık ve karbondioksit artışının olumlu etki gösterdiği ancak, bu artışın istatistiksel olarak önemli olmadığı saptanmıştır. Ayrıca, bitki ve kök yaş ve kuru ağırlığında artışların olduğu ve bu artışların istatistiksel olarak önemli olduğu (bitki kuru ağırlığı dışında) belirlenmiştir. Sıcaklık X karbondioksit interaksiyonunda ise bitki gelişim parametrelerindeki artışlarda en iyi etkinin 29 °C X 800 ppm de olduğu saptanmıştır. Genel Yorum: Sıcaklık ve karbondioksit artışı ile bitkinin çimlenme gücünün olumsuz yönde etkilenerek sırasıyla % 48,48 ve % 38.71’lik bir azalma belirlenmiştir. Ancak sıcaklık artışı ile çimlenme süresinin, bitki gelişim parametrelerinin olumlu yönde etkilendiği belirlenmiştir. T50 değerinde % 44.78, T90 değerinde % 50’ lik bir azalmanın olduğu saptanmıştır. Sıcaklık ve karbondioksit artışının bitki uzunluğunu sırasıyla % 18.54 ve % 19.76, kök uzunluğunu % 7.42 ve % 9.83, bitki yaş ağırlığını % 52.20 ve % 47.38, kök yaş ağırlığını % 107.68 ve % 209.53, bitki kuru ağırlığını % 113.34 ve % 50.91 ve Kök kuru ağırlığını % 625.41 ve % 315.80 oranında arttırdığı hesaplanmıştır. Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Elde edilen sonuçlar doğrultusunda artan sıcaklık ve karbondioksitin istilacı türlerin yüksek bitki ağırlığı ve hızlı gelişmesini teşvik ettiği ve bunun sonucu olarak da bu bitkilerin istila potansiyelini arttırabileceği ortaya çıkmaktadır.Öğe Farklı Sıcaklık ve Karbondioksit Değerlerinin Bazı Yabancı Otların Çimlenme Oranlarına ve Sürelerine Etkisi(Türkiye Herboloji Derneği, 2019) Bozdoğan, Olcay; Karaman, Yücel; Tursun, NihatKontrolsüz sanayileşme ve insanların bazı bilinçsiz etkinlikleri küresel ısınmanın en büyük nedenleri olarak kabul edilmektedir. Bunun sonucunda dünyada en başta karbondioksit (CO2) olmak üzere bazı gazların artışı görülmüş daha sonra bu yaşananlara paralel olarak sıcaklık değerleri artış göstermiştir. Bu bağlamda yapılan çalışma, Malatya Turgut Özal Üniversitesi Ziraat Fakültesi’ndeki tam otomasyonlu karbondioksit uygulama serasında, Solanum nigrum L., Amaranthus retroflexus L., Echinochloa colonum L., Portulaca oleracea L., A. palmeri L., Sorghum halepense L. Pers. ve Physalis angulata L.’nın farklı sıcaklık (26/16 °C, 29/19 °C ve 32/22 °C) ve karbondioksit değerlerinde (400, 600, 800 ve 1000 ppm) çimlenme oranlarını (Gmax) ve sürelerini (T50, T90, GUI75-25 ve GUI90-10) belirlemek için gerçekleştirilmiştir. Çalışma, tesadüf parselleri deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışma sonucunda en yüksek (%100) ve en düşük çimlenme (%5) oranlarına sahip yabancı ot tohumları sırasıyla; A. palmeri (26 °C 400 ppm ve 29 °C 800 ppm) ve Physalis angulata (29 °C 600 ve 800 ppm) olarak belirlenmiştir. Çimlenen tohumların % 90’ı (T90) göz önünde bulundurulduğunda en kısa çimlenme süresi (1.25 gün) Portulaca oleracea (32 °C 600 ppm) ve A. palmeri (29 °C 1000 ppm ve 32° 400, 800 ve 1000 ppm) tohumlarında olmuştur. En uzun çimlenme süresi ise (15.75 gün) S. nigrum’da (29 °C 600 ppm) olmuştur. Sonuç olarak farklı sıcaklık ve karbondioksit değerlerinin yabancı ot tohumları üzerinde çimlenmeleri arttırıcı veya azaltıcı etkileri görülmüştür.
Öğe Farklı Toprak Derinlikleri ve Karbondioksit (CO2) Seviyelerinin Tarla Sarmaşığı (Convolvulus arvensis L.) Tohum Çimlenmesine Etkisi(Cukurova University, 2025) Gül, Ömer Faruk; Taşdemir, Sudegül; Buğday, Melike; Bozdoğan, OlcayGünümüzde küresel ısınmanın etkisiyle atmosferdeki karbondioksit (CO₂) konsantrasyonlarında yaşanan artış, tarımsal üretim sistemlerinde yabancı otların biyolojisi ve yayılışı üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, tarım alanlarında yaygın olarak görülen ve önemli ekonomik kayıplara yol açan tarla sarmaşığı (Convolvulus arvensis L.) tohumlarının farklı ekim derinlikleri (0, 2, 4, 8, 12 ve 16 cm) ile çeşitli karbondioksit seviyelerinde (400, 600 ve 800 ppm) çimlenme performanslarının değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Malatya Turgut Özal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü’ne ait tam otomasyonlu sıcaklık ve karbondioksit kontrollü sera koşullarında yürütülmüştür. Deneme sonuçları, hem tohumların ekildiği derinliğin hem de maruz kaldıkları karbondioksit seviyelerinin çimlenme oranları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve doğrudan etkili olduğunu ortaya koymuştur. En yüksek çimlenme oranı %66.25 ile 2 cm derinlikte ve 600 ppm karbondioksit düzeyinde) kaydedilmiştir. Buna karşılık, en düşük çimlenme oranı %10.65 ile 16 cm derinlikte ve 400 ppm karbondioksit düzeyinde tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, atmosferik karbondioksit ve ekim derinliğindeki artışların, yabancı otların toprak içerisindeki çimlenme potansiyelleri üzerinde belirleyici olabileceğini göstermektedir. Ülkemizin birçok bölgesinde rastlanılan ve ekonomik olarak verim kayıplarına neden olan tarla sarmaşığı ile mücadelede, toprak işleme yönteminin kullanılmasının üreticilere yararlı olacağı düşünülmektedir.Öğe Farklı Toprak Derinlikleri ve Karbondioksit (CO2) Seviyelerinin Tarla Sarmaşığı (Convolvulus arvensis L.) Tohumlarının Çimlenmesine Olan Etkisi(2025) Bozdoğan, Olcay; Gül, Ömer Faruk; Taşdemir, Sudegül; Buğday, MelikeGünümüzde küresel ısınmanın etkisiyle atmosferdeki karbondioksit (CO₂) konsantrasyonlarında yaşanan artış, tarımsal üretim sistemlerinde yabancı otların biyolojisi ve yayılışı üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Çalışma, tarım alanlarında yaygın olarak görülen, önemli ekonomik kayıplara yol açan ve devamlı bir yabancı ot türü olan Tarla Sarmaşığı (Convolvulus arvensis L.) tohumlarının farklı ekim derinlikleri (0, 2, 4, 8, 12 ve 16 cm) ile çeşitli karbondioksit seviyelerinde (400, 600 ve 800 ppm) çimlenme performanslarının değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmalar, tam otomasyonlu sıcaklık ve karbondioksit kontrollü sera koşullarında yürütülmüştür. Deneme sonuçları, hem tohumların ekildiği derinliğin hem de maruz kaldıkları karbondioksit seviyelerinin çimlenme oranları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve doğrudan etkili olduğunu ortaya koymuştur. En yüksek çimlenme oranı %66.25 ile 2 cm derinlikte ve 600 ppm karbondioksit düzeyinde) kaydedilmiştir. Buna karşılık, en düşük çimlenme oranı %10.65 ile 16 cm derinlikte ve 400 ppm karbondioksit düzeyinde tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, atmosferik karbondioksit ve ekim derinliğindeki artışların, yabancı otların toprak içerisindeki çimlenme potansiyelleri üzerinde belirleyici olabileceğini göstermektedir. Ülkemizin birçok bölgesinde rastlanılan ve ekonomik olarak verim kayıplarına neden olan Tarla Sarmaşığı ile mücadelede, toprak işleme yönteminin kullanılmasının üreticilere yararlı olacağı düşünülmektedir.Öğe Malatya ve Elazığ ili sulanan ve sulanmayan bağ üretim alanlarındaki yabancı ot türleri ve unlubit [(Planococcus sp.) (Hemiptera : Pseudococcidae)] ile ilişkisi(Hatay Mustafa Kemal University, 2026) Bozdoğan, Olcay; Keçeci, Mehmet; Karacaoğlu, MehmetBu çalışma, Malatya ve Elazığ illeri bağ üretim alanlarında sorun olan yabancı ot türleri ve konukçusu olduğu zararlı unlubitlerin [(Planococcus sp.) (Hemiptera: Pseudococcidae)] belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. 2024 yılında yürütülen çalışmada, toplam 61 bağ alanında örnekleme yapılmış ve bağ alanlarının %55.74’ünde sulu, %46.26’sında ise susuz yetiştiricilik yapıldığı belirlenmiştir. Sörveylerde bağ alanı içindeki ve kenarındaki yabancı ot türleri ve rastlama sıklıkları ve kaplama alanları bağ büyüklüğü dikkate alınmaksızın bağ alanını temsil edecek şekilde belirlenmiştir. Yabancı otlar üzerinde unlubitleri belirlemek için yabancı otların tüm yeşil aksamları, kök ve kök boğazı kısımları herhangi bir unlu bit türü için kontrol edilmiştir. Sulu ve susuz bağlarda yabancı ot türü, rastlama sıklığı ve kaplama alanlarında değişiklikler görülmüştür. Sulu bağlarda rastlama sıklığı %50’nin üzerinde olan türler Convolvulus arvensis L. %58.82, Cynodon dactylon (L.) Pers. %55.88 iken susuz da ise C. dactylon %62.96 olarak belirlenmitir. Sulu bağlarda kaplama alanı en yüksek olan 3 tür C. arvensis %6.03, C. dactylon %5.75, Sorghum halepense (L.) Pers. %5.46 iken susuz da C. arvensis %6.96, Xanthium strumarium L. %6.26, Chenopodium album L. %2.70 olarak belirlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda 61 bağ alanının 22 tanesinin bağ omcalarında unlubit tespit edilmesine rağmen yabancı otların hiçbirinin üzerinde ve köklerinde herhangi bir unlubite rastlanmamıştır.Öğe Persimmon (Diospyros kaki l.) and johnsongrass [sorghum halepense (l.) pers.] are new natural hosts of peach latent mosaic viroid(CORVINUS UNIV BUDAPESTVILLANYI UT 29/43, BUDAPEST H-1118, HUNGARY, 2021) Oksal, HD; Aydın, S; Baran, M; Emir, C; Karanfil, A; Bozdoğan, Olcay; Sipahioglu, HMPeach latent mosaic viroid (PLMVd) naturally infects stone fruits worldwide. Here, we report the first detection of PLMVd in persimmon (Diospyros kaki L.) and a weed Johnsongrass [Sorghum halepense (L.) Pers.]. Samples corresponding to 12 persimmon specimens and weeds nearby the persimmon trees were collected from a germplasm collection plot in Malatya (Turkey). Total RNAs were isolated using a silica-based method and the complete viroid genome was amplified by reverse transcriptase polymerase chain reaction (RT-PCR). From these samples, PLMVd was detected in 7 of the 12 persimmons and in Johnsongrass revealing 8 new sequence variants. Multiple alignment and phylogenetic analyses revealed that identified persimmon and Johnsongrass isolates clustered only with PLMVd-walnut isolates previously identified from same locality. The nucleotide sequences of PLMVd persimmon and Johnsongrass isolates showed 96.71-99.11% similarity with the PLMVd isolates detected in different fruit crops in the world. A single specific mutation identified in two PLMVd persimmon variants (-TH2 and-TH10) effectively changed the predicted secondary structure of the agent. The identification and the genetic analyses of PLMVd variants in persimmon and Johnsongrass confirm that the agent is a ubiquitous and genetically variable viroid that infects cultivated fruit and weeds worldwide.Öğe Sıcaklık ve CO2 artışlarına bazı önemli yabancı otların verdikleri tepkilerin araştırılması(Erciyes Üniversitesi, 2018) Tursun, Nihat; Üremiş, İlhan; Bozdoğan, Olcay; Doğan, Mehmet NedimDünya oluşumundan bu yana sürekli değişim halindedir. İnsan nüfusundaki hızlı artış, dünya ekosistemindeki yıkıcı değişikliklerle sonuçlanan endüstriyel faaliyetleri beraberinde getirdi. Dünyadaki en önemli değişikliklerden biri, karbondioksit (CO2) artışının bir sonucu olan sera etkisinin neden olduğu küresel ısınmadır. Her gün CO2 artışına paralel olarak sıcaklık artışı da gündemdeki yerini korumaktadır. Araştırmalar, İnönü Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ndeki tam otomatik dört odalı bir sera içinde, bazı yabancı otların (Amaranthus retroflexus L., Portulaca oleracea L., Physalis angulata L. ve Sorghum halepense (L.) Pers.)) farklı CO2 konsantrasyonlarına ve farklı sıcaklıklara reaksiyonlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Denemeler, farklı sıcaklıklarda (26 0C/ 16 0C, 29 0C/ 19 0C, 32 0C/ 22 0C, 35 0C/ 25 0C) ve farklı CO2 konsantrasyonlarında (400 ppm, 600 ppm, 800 ppm ve 1000 ppm) tesadüf parselleri deneme desenine göre 4 tekerrülü olarak yürütülmüştür Çalışmalar sonucunda, bitki boyu, yaş ağırlığı, kuru ağırlık, kök uzunluğu, kök yaş ağırlığı ve kök kuru ağırlıklarında en düşük değerler 400 ppm CO2 ve 26 0C/ 16 0C saptanırken, en yüksek değerler ise 1000 ppm CO2 ve 35 0C/ 25 0C sıcaklıktan elde edilmiştir. Sonuç olarak, CO2'deki artışa paralel olarak, bitkilerde bazı olumlu gelişmeler olsa bile, çevre sıcaklığındaki artışın bitkileri ve tarımı olumsuz etkilemesi tahmin edilmektedir.
