Regresyon ve Yapay Sinir Ağları ile Kuru Kayısı Fiyat Tahmini: Malatya Örneği

dc.contributor.authorBAYDEMİR, Muhammed Bedir
dc.date.accessioned2025-10-24T18:03:39Z
dc.date.available2025-10-24T18:03:39Z
dc.date.issued2025
dc.departmentMalatya Turgut Özal Üniversitesi
dc.description.abstractTürkiye, dünya kayısı üretiminde lider ülke olup, üretiminin önemli kısmı Malatya'da yapılmaktadır. Üretilen kayısının büyük bir kısmı kurutulmakta ve kurutulmuş kayısının yaklaşık %90’ı ihraç edilmektedir. Kayısının farklı yönleri üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Ancak, literatürde incelendiği kadarıyla kayısı fiyat tahmini üzerine bir çalışmaya rastlanmamaktadır. Oysa, geleceğe yönelik fiyat tahmini yapmak, yatırımcıların karar alma süreçlerini desteklemesi açısından önemli bir gereklilik olabilir. Bu çalışmanın amacı kuru kayısı fiyatlarının gelecekteki seyrini tahmin etmek ve piyasa dinamiklerine dair analiz yaparak, sektörün öngörülebilirliğini artırmaktır. Yöntem olarak bağımsız değişkenlerin ekonomik dalgalanmalara karşı duyarlılığını göz önünde bulunduran çoklu doğrusal regresyon seçilmiştir. Ayrıca değişkenlerin yapay sinir ağları ile öğrenme süreçleri gerçekleştirilerek, elde edilen sonuçlar regresyon analizi sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Her iki yöntem de kayısı fiyat tahmininde başarılı sonuçlar sunmuştur. Bağımsız değişkenlerin kayısı fiyatları üzerindeki etkilerinin önemleri benzer belirlenmiştir. Tarımsal girdi fiyat endeksinin kayısı fiyatları üzerinde en büyük etkiye sahip olduğu görülmüştür. Daha sonra enflasyon ve ihracat miktarının etkili olduğu gözlemlenmiştir. Tarımsal girdi fiyat endeksinin kayısı fiyatları üzerindeki belirleyici rolü göz önüne alındığında, üretim maliyetlerini düşürmeye yönelik önlemler üreticilerin karlılığını artırabilir. Devlet destekli fiyat istikrar mekanizmaları ve taban fiyat politikaları, aşırı dalgalanmaları dengeleyerek üreticileri koruyabilir. Ayrıca, üretici birlikleri ve kooperatifler aracılığıyla pazarlık gücünün artırılması, fiyat dalgalanmalarına karşı bir denge unsuru oluşturabilir.
dc.identifier.doi10.24925/turjaf.v13i7.1838-1845.7616
dc.identifier.endpage1845
dc.identifier.issn2148-127X
dc.identifier.issue7
dc.identifier.startpage1838
dc.identifier.trdizinid1329668
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.24925/turjaf.v13i7.1838-1845.7616
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1329668
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12899/2369
dc.identifier.volume13
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofTürk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzTR-Dizin_20251023
dc.subjectKayısı
dc.subjectyapay sinir ağları
dc.subjectTarım Ekonomisi
dc.subjectregresyon analizi
dc.subjectfiyat tahmini
dc.titleRegresyon ve Yapay Sinir Ağları ile Kuru Kayısı Fiyat Tahmini: Malatya Örneği
dc.typeArticle

Dosyalar