Elazığ ili Kuzova yöresinde yetiştiriciliği yapılan üzümlerin ampelografik karakterizasyonu

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorGündüz, Kazim
dc.contributor.authorMetin, Engin
dc.date.accessioned2026-06-19T06:27:43Z
dc.date.available2026-06-19T06:27:43Z
dc.date.issued2026
dc.departmentMTÖ Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı
dc.description.abstractBu araştırma, Elazığ-Kuzova yöresinde yetiştirilen bazı üzümlerin ampelografik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 2024 yılı üretim sezonunda yürütülmüştür. Elazığ ili Kuzova yöresinde çalışmaya konu olan 16 adet farklı üzüm çeşidinin ampelografik özellikleri, "Uluslararası Bitki Gen Kaynakları Merkezi" (IBPGR) tarafından oluşturulan ve 1983 yılında yayınlanan "Descriptors for Grape (Üzüm Tanımlayıcıları)" adlı yayından ve 1989 yılında yayınlanan "Minimal Descriptor List for Grapevine Varieties" isimli liste de referans alınarak çalışılmıştır. Elazığ ilinin Kuzaova yöresinde tespiti yapılan çeşitler 79 karakter bakımından değerlendirilmiştir. Bu çeşitler Öküzgözü, Boğazkere, Tahannebi, Kış Kırmızısı, Köhnü, Şilfoni, Kösetevek, Ağın Beyazı, Keşpir, Hatun Parmağı, Kabarcık, Kıtır Üzüm, Elazığ Kırmızısı, Mor Üzüm, Papaz Karası ve Besni çeşitleridir. Elazığ ilinin Kuzaova yöresinde yetiştirilen 16 üzüm çeşidinin Vitis vinifera L. türüne ait oldukları, bunlardan 5 çeşidin (Öküzgözü, Boğazkere, Kösetevek, Keşpir, Kıtır Üzüm) tane kabuk rengi mavi siyah, 2 çeşidin (Köhnü ve Papaz Karası) kırmızı siyah, 2 çeşidin (Kış Kırmızısı, Elazığ Kırmızısı) kırmızı, 2 çeşidin (Mor Üzüm ve Besni) koyu kırmızı mor ve 5 çeşidin (Tahannebi, Şilfoni, Ağın Beyazı, Hatun Parmağı ve Kabarcık) ise yeşil sarı olduğu tespit edilmiştir. Ben düşme dönemlerinde olgun yapraklarda yapılan gözlemlerde, çeşitlerin tamamının lob (dilim) sayısının 5 dilimli olduğu tespit edilmiştir. Tane özelliklerinde tüm çeşitlerin kabuk renginin birörnek olduğu görülmüştür. Yine çeşitlerin tamamının çekirdekli olduğu, çekirdeklerde ise sırtta enine oluk bulunmadığı görülmüştür. Çiçeklenme döneminde salkımlarda yapılan gözlemlerde 12 çeşidin (Öküzgözü, Boğazkere, Kış Kırmızısı, Şilfoni, Kösetevek, Ağın Beyazı, Hatun Parmağı, Kıtır Üzüm, Elazığ Kırmızısı, Mor Üzüm, Papaz Karası ve Besni) erdişi, 4 çeşidin (Tahannebi, Köhnü, Keşpir ve Kabarcık) ise çiçek yapısının morfolojik erdişi fizyolojik dişi çiçek yapısında olduğu gözlemlenmiştir. Bölgede en erken olgunlaşan çeşidin Tahannebi, en geç olgunlaşan çeşidin ise Kış Kırmızısı olduğu görülmüştür.
dc.description.abstractThis research was carried out in the 2024 grape production regime in order to determine the ampelographic seeds of some grape genotypes grown in the Elazığ-Kuzova region. The ampelographic characteristics of 16 different grape varieties studied in the Kuzova region of Elazığ province were used in the publication titled "Descriptors for Grape", which was created by the "International Center for Plant Genetic Resources" (IBPGR) and published in 1983. In addition, the list titled "Minimal Descriptor List for Grapevine Varieties" published in 1989 was also studied with reference. 16 grape varieties identified in Kuzaova region of Elazığ province were evaluated in terms of 79 characters. These varieties are Öküzgözü, Boğazkere, Tahannebi, Kış Kırmızısı, Köhnü, Şilfoni, Kösetevek, Ağın Beyazı, Keşpir, Hatun Parmağı, Kabarcık, Kıtır Üzüm, Elazığ Kırmızısı, Mor Üzüm, Papaz Karası and Besni. It was determined that 16 grape varieties grown in Kuzaova region of Elazığ province belong to Vitis vinifera L. species, 5 of them (Öküzgözü, Boğazkere, Kösetevek, Keşpir, Kıtır Üzüm) have blue-black berry skin color, 2 of them (Köhnü and Papaz Karası) have red-black berry skin color, 2 of them (Kış Kırmızısı, Elazığ Kırmızısı) have red berry skin color, 2 of them (Mor Üzüm and Besni) have dark red-purple berry color and 5 of them (Tahannebi, Şilfoni, Ağın Beyazı, Hatun Parmağı and Kabarcık) have green-yellow berry skin color. Observations made on mature leaves during the falling period revealed that all varieties had 5 lobes (slices). In terms of grain characteristics, it was observed that the shell color of all varieties was uniform. It was also observed that all varieties had seeds, and the seeds did not have a transverse groove on the back. In the observations made on the bunches during the flowering period, it was observed that 12 varieties (Öküzgözü, Boğazkere, Kış Kırmızısı, Şilfoni, Kösetevek, Ağın Beyazı, Hatun Parmağı, Kıtır Üzüm, Elazığ Kırmızısı, Mor Üzüm, Papaz Karası and Besni) were hermaphroditic, and 4 varieties (Tahannebi, Köhnü, Keşpir and Kabarcık) had morphological hermaphroditic and physiologically female flower structures. It was observed that the earliest maturing variety in the region was Tahannebi and the latest maturing variety was Winter Red.
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5T1_CZ5-UGb9QCmoURec4NvjPfX7d6gD2LpnUjj09fYvDbpOiSrRbIeCdtS_9s2y
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12899/4679
dc.identifier.yoktezid1000443
dc.institutionauthorMetin, Engin
dc.language.isotr
dc.publisherMalatya Turgut Özal Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260612
dc.subjectZiraat
dc.titleElazığ ili Kuzova yöresinde yetiştiriciliği yapılan üzümlerin ampelografik karakterizasyonu
dc.title.alternativeAmpelographic characterization of grapes grown in the Kuzova region of Elazig province
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu