ChatGPT: “Ebeveyn sağlık okuryazarlığı ve sosyodemografik belirleyiciler: kesitsel bir analiz”

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorArıkanoğlu, Emrullah
dc.contributor.authorAlataş, Cem
dc.contributor.authorGülyüz, Abdulgani
dc.date.accessioned2026-06-19T06:24:15Z
dc.date.available2026-06-19T06:24:15Z
dc.date.issued2026
dc.departmentMalatya Turgut Özal Üniversitesi
dc.description.abstractAmaç: Bu çalışma, Türkiye’nin doğusunda yaşayan ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı düzeylerini belirlemeyi ve bu düzeyleri etkileyen sosyodemografik faktörleri tanımlamayı amaçlamıştır. Özellikle eğitim, gelir ve çocuk sayısı gibi değişkenlerle ebeveynlerin sağlık hizmeti kullanım davranışları arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Temmuz–Ekim 2025 tarihleri arasında Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Polikliniği’nde yürütülmüştür. Toplam 410 ebeveyn çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler, Sosyodemografik Bilgi Formu ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) kullanılarak toplanmıştır. Analizler SPSS 29.0 programı ile yapılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda ANOVA veya Kruskal–Wallis testleri, değişkenler arası ilişkilerde Spearman korelasyon testi, yordayıcı değişkenlerin belirlenmesinde çok değişkenli lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 34,2 ± 7,8 yıl olup, %90,5’i kadındı. Ortalama TSOY-32 puanı 35,7 ± 8,1 idi. Sınıflandırmaya göre ebeveynlerin %19,3’ü “yetersiz,” %28,0’ı “sorunlu,” %35,9’u “yeterli” ve %16,8’i “mükemmel” düzeyde sağlık okuryazarlığına sahipti. Eğitim düzeyi (r = 0,48; p < 0,001) ve gelir düzeyi (r = 0,37; p < 0,001) sağlık okuryazarlığı ile pozitif, çocuk sayısı ise negatif yönde ilişkili bulundu (r = –0,21; p = 0,006). Lojistik regresyon analizinde düşük eğitim düzeyi (OR = 2,41; %95 GA = 1,58–3,65; p < 0,001) ve düşük gelir düzeyi (OR = 1,89; %95 GA = 1,21–2,97; p = 0,004) bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Sonuç: Yaklaşık olarak ebeveynlerin yarısı yetersiz veya sınırlı sağlık okuryazarlığı düzeyine sahiptir. Eğitim ve gelir düzeyleri sağlık okuryazarlığının en güçlü belirleyicileridir. Bu bulgular, düşük sosyoekonomik düzeydeki bireyleri hedefleyen sağlık okuryazarlığı müdahalelerinin genişletilmesi gerekliliğini vurgulamaktadır.
dc.description.sponsorshipNone.
dc.identifier.dergipark1821160
dc.identifier.doi10.38053/acmj.1821160
dc.identifier.endpage54
dc.identifier.issn2718-0115
dc.identifier.issue1
dc.identifier.orcid0000-0002-8356-6872
dc.identifier.orcid0000-0002-3981-1383
dc.identifier.orcid0000-0001-5797-9115
dc.identifier.startpage49
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.38053/acmj.1821160
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12899/4412
dc.identifier.volume8
dc.language.isoen
dc.publisherMediHealth Academy Yayıncılık
dc.relation.ispartofAnatolian Current Medical Journal
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260612
dc.subjectebeveynler
dc.subjectsosyodemografik faktörler
dc.subjectçocuk sağlığı
dc.subjectTürkiye
dc.titleChatGPT: “Ebeveyn sağlık okuryazarlığı ve sosyodemografik belirleyiciler: kesitsel bir analiz”
dc.title.alternativeParental health literacy and sociodemographic determinants: a cross-sectional analysis
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

Diğer Yayınlar Koleksiyonu